SAIGON ART HUB mở màn bằng “Beauty, Still”: Khi nghệ thuật chọn ở lại giữa một không gian chưa hoàn thiện

Khi công nghiệp văn hóa cần thêm những không gian thật

Nghệ thuật đương đại tại TP.HCM đang đứng trước một bài toán không chỉ nằm ở việc có bao nhiêu tác phẩm hay nghệ sĩ, mà còn ở chuyện công chúng sẽ gặp những thực hành ấy ở đâu.

Trong định hướng phát triển đến năm 2030, TP.HCM xác định nghệ thuật biểu diễn, mỹ thuật, nhiếp ảnh và triển lãm là những lĩnh vực trọng tâm của công nghiệp văn hóa. Thành phố cũng đặt mục tiêu phát triển các sự kiện văn hóa có sức lan tỏa, đồng thời tạo thêm những không gian và mô hình mới cho hệ sinh thái sáng tạo.

Theo các số liệu được thành phố công bố trong quá trình xây dựng đề án, riêng hệ sinh thái công nghiệp văn hóa TP.HCM đã có hơn 17.670 doanh nghiệp và khoảng 97.000 lao động liên quan đến tám lĩnh vực được thống kê. Những con số này cho thấy nghệ thuật không còn chỉ được nhìn như hoạt động thưởng lãm, mà đang dần được đặt trong một hệ sinh thái kinh tế và sáng tạo rộng hơn.

Trong bối cảnh đó, SAIGON ART HUB, hay SAH, xuất hiện với tham vọng trở thành một nền tảng kết nối nghệ sĩ, nhà sáng tạo và công chúng. Không gian tại 06 Mạc Đĩnh Chi được định hướng cho nhiều loại hình, từ múa, âm nhạc, sân khấu đến nghệ thuật thị giác, điện ảnh và những thực hành đương đại.

Cách SAH chọn chương trình mở màn cũng đáng chú ý. Thay vì bắt đầu bằng một triển lãm đơn lẻ, “Beauty, Still” kết hợp bốn tác phẩm thuộc nhiều ngôn ngữ nghệ thuật, với sự tham gia của Arabesque Dance Vietnam, STORII cùng các nghệ sĩ và cộng sự trong nhiều lĩnh vực.

“Beauty, Still” và chủ ý không che giấu sự dang dở

Điểm đáng kể nhất của chương trình nằm ngay trong cách nó sử dụng không gian.

“Beauty, Still” được dàn dựng khi SAIGON ART HUB vẫn chưa hoàn thiện. Những bề mặt thô, khoảng trống và dấu vết của một công trình đang thành hình được giữ lại thay vì được che phủ để tạo ra một không gian biểu diễn hoàn chỉnh.

Từ đó, bốn tác phẩm được đặt cạnh nhau như bốn cách tiếp cận khác nhau về cái đẹp:

• “MÉLANGE”: Biên đạo Lim Sun-young đưa cơ thể, âm thanh, nhịp điệu và cảm giác vào cùng một ngôn ngữ chuyển động. Tác phẩm từng được trình diễn tại Goyang International Dance Festival ở Hàn Quốc năm 2025.

• “PHẬN”: Những chất liệu âm nhạc Việt Nam và phương Tây được đặt cạnh nhau, từ dân ca, opera đến piano, cello và đàn kìm. Nhạc sĩ Võ Thiện Thanh và giảng viên thanh nhạc Ngọc Tuyền tham gia xây dựng phần âm nhạc.

• “BECOMING ALLUVIUM (HÓA PHÙ SA)”: Tác phẩm video của Thảo Nguyên Phan nhìn vào Mekong, thiên nhiên và mối quan hệ đang thay đổi giữa con người với môi trường. Tác phẩm từng xuất hiện tại Fundació Joan Miró ở Barcelona, WIELS ở Brussels và Chisenhale Gallery ở London.

• “KLISELAMEF (FE)”: Biên đạo Nguyễn Tấn Lộc và Arabesque Vietnam lấy hình ảnh “tấm lụa đào” làm điểm xuất phát để nói về người phụ nữ Việt Nam, đặt sự mềm mại cạnh một sức mạnh được hình thành từ trải nghiệm sống.

Sự kết hợp này khiến “Beauty, Still” giống một tuyên ngôn mở màn cho SAH hơn là một chương trình biểu diễn đơn thuần. Múa đương đại, âm nhạc, video art và câu chuyện về bản sắc Việt được đặt chung trong một không gian chưa hoàn thiện.

Đó cũng là một cách tiếp cận phù hợp với xu hướng đưa nghệ thuật đến gần công chúng hơn thay vì chỉ giới hạn trong những thiết chế biểu diễn truyền thống. Tại TP.HCM, các không gian công cộng và mô hình trình diễn mới đang được xem như những điểm chạm giúp nghệ thuật tiếp cận người trẻ và du khách.

“Beauty, Still” sẽ diễn ra lúc 20:00 ngày 26/09/2026 và hai suất lúc 16:00, 20:00 ngày 27/09/2026 tại SAIGON ART HUB, 06 Mạc Đĩnh Chi, phường Sài Gòn, TP.HCM. Vé được mở bán trên Ticketbox từ ngày 16/09/2026.

Tuy nhiên, câu hỏi đáng chờ đợi không nằm ở việc bốn tác phẩm có đủ “đẹp” hay không, mà là SAH có thể biến một chương trình mở màn thành một điểm đến nghệ thuật có đời sống riêng sau khi ánh đèn của “Beauty, Still” tắt hay không.

Góc nhìn của RAW.

SAIGON ART HUB có một lựa chọn khá khéo khi không cố làm cho không gian mới trở nên hoàn hảo trước khi đưa nghệ thuật vào đó. Việc đặt những thực hành đã có hành trình quốc tế bên cạnh những câu chuyện mang chất liệu Việt tạo cho chương trình một phạm vi rộng hơn một buổi biểu diễn đơn lẻ. Về chiến lược, điều đáng theo dõi là SAH có biến được sự đa dạng này thành một cộng đồng sáng tạo thực sự hay chỉ dừng ở những chương trình theo mùa. Với một thành phố đang muốn xây dựng công nghiệp văn hóa thành một lĩnh vực kinh tế quan trọng, giá trị của một không gian như SAH cuối cùng sẽ được quyết định bởi khả năng tạo ra công chúng quay lại, nghệ sĩ muốn quay lại và những dự án mới tiếp tục được sinh ra ở đó.

(Tham khảo: Thông cáo báo chí SAIGON ART HUB, 21/09/2026; thông tin công khai về định hướng phát triển công nghiệp văn hóa TP.HCM.)