SpaceX vừa công bố hồ sơ IPO chính thức lên SEC ngày 20/5/2026, lần đầu tiên phơi bày toàn bộ bức tranh tài chính của công ty trước công chúng. Con số mục tiêu định giá lên tới 1,75 nghìn tỷ USD, nhưng ẩn sau đó là một câu hỏi mà giới đầu tư đang đặt ra: SpaceX thực ra đang bán thứ gì?
Những con số cơ bản
SpaceX đặt mục tiêu huy động khoảng 75 tỷ USD trong đợt IPO này, với định giá dự kiến lên tới 1,75 nghìn tỷ USD. Đây được kỳ vọng là IPO lớn nhất trong lịch sử tính theo cả số tiền huy động lẫn định giá tổng thể. Công ty sẽ niêm yết trên sàn Nasdaq dưới mã cổ phiếu SPCX.
Tuy nhiên bức tranh tài chính thực tế không đơn giản như vậy. Năm 2025, doanh thu SpaceX đạt 18,7 tỷ USD nhưng công ty lỗ ròng 4,94 tỷ USD, đảo chiều hoàn toàn so với khoản lợi nhuận 791 triệu USD năm 2024. Sang quý 1/2026, SpaceX tiếp tục lỗ 4,28 tỷ USD trên doanh thu 4,69 tỷ USD.
Starlink đang gánh cả công ty
Doanh thu của SpaceX hiện nay phần lớn đến từ một mảng duy nhất. Starlink tạo ra hơn một nửa doanh thu của SpaceX năm 2025, tương đương khoảng 11 tỷ USD. Số thuê bao Starlink tăng từ 2,3 triệu năm 2023 lên 4,4 triệu năm 2024 và đạt 8,9 triệu vào năm 2025, trong khi thu nhập hoạt động của mảng này đạt 4,42 tỷ USD. Ironically, mảng phóng tên lửa thực sự vẫn đang lỗ.
xAI: Cỗ máy đốt tiền lớn nhất
Đây là điểm gây tranh luận nhất trong hồ sơ. SpaceX đã chuyển khoảng 60% chi tiêu vốn năm 2025, tức khoảng 20 tỷ USD, vào mảng AI sau khi sáp nhập xAI. Mảng này, chứa chatbot Grok, thua lỗ hàng tỷ USD năm ngoái và chỉ tăng trưởng doanh thu khoảng 22%, thấp hơn đáng kể so với tốc độ tăng trưởng được báo cáo tại các AI lab hàng đầu khác.
Khoản lỗ từ mảng AI tăng từ 1,56 tỷ USD năm 2024 lên 6,36 tỷ USD năm 2025. Tuy vậy, cũng có những hợp đồng thực chất đằng sau. Anthropic đang trả cho SpaceX 1,25 tỷ USD mỗi tháng trong một thỏa thuận compute, tương đương khoảng 15 tỷ USD mỗi năm cho đến tháng 5/2029.
Starship: Cược lớn nhất của toàn bộ công ty
Gần như mọi kế hoạch dài hạn của SpaceX đều phụ thuộc vào thành công của Starship. Công ty tuyên bố trong hồ sơ rằng Starship dự kiến bắt đầu giao hàng lên quỹ đạo trong nửa cuối 2026, và sẽ được dùng để phóng vệ tinh Starlink thế hệ mới cùng kỳ. Chi phí cho Starship không nhỏ: SpaceX chi 3 tỷ USD cho nghiên cứu và phát triển Starship trong năm 2025 và 930 triệu USD chỉ trong quý 1/2026.
Ngoài vệ tinh, SpaceX còn muốn dùng Starship để phóng các trung tâm dữ liệu AI lên quỹ đạo, thực hiện vận chuyển hành khách điểm tới điểm trên Trái Đất với tốc độ siêu nhanh, và dài hơn là thám hiểm Sao Hỏa.
Elon Musk nắm quyền kiểm soát tuyệt đối
Sau khi IPO, Musk sẽ giữ đồng thời ba vị trí CEO, CTO và Chủ tịch hội đồng quản trị của SpaceX. Ông hiện nắm 93,6% cổ phiếu Class B với quyền biểu quyết 10 phiếu mỗi cổ phần, tương đương 85,1% quyền biểu quyết. Con số này sẽ giảm sau IPO nhưng vẫn trên 50%, cho phép SpaceX bỏ qua một số quy định về thành viên độc lập trong hội đồng quản trị.
Musk cũng được trao gói thù lao mới có thể mang về tối đa 1 tỷ cổ phiếu Class B nếu đạt được các mốc như nâng định giá SpaceX lên 7,5 nghìn tỷ USD và xây dựng thuộc địa thường trú trên Sao Hỏa với ít nhất một triệu dân.
Đọc hồ sơ thấy gì
Hồ sơ S-1 chứa 36 trang yếu tố rủi ro và ghi nhận các tranh chấp pháp lý liên quan đến việc sáp nhập các công ty AI và mạng xã hội của Musk, với ước tính chi phí khoảng 530 triệu USD. Kể từ khi thành lập, SpaceX đã lỗ tổng cộng hơn 37 tỷ USD.
SpaceX trong hồ sơ tuyên bố đã xác định thị trường có thể tiếp cận lên tới 28,5 nghìn tỷ USD, trong đó 22,7 nghìn tỷ USD đến từ các ứng dụng doanh nghiệp của AI. Đây là con số rất lớn và cũng là lý do tại sao câu chuyện SpaceX kể cho nhà đầu tư không còn thuần túy là câu chuyện về tên lửa nữa.
Bình Luận