Lượng PC toàn cầu lao dốc hơn 20%: “RAMaggedon” và giá linh kiện tăng đang siết chặt thị trường

Con số sụt giảm

Theo Counterpoint Research, lượng PC xuất xưởng toàn cầu quý 3/2026 đạt khoảng 57 triệu máy, giảm 21% so với hơn 70 triệu máy cùng kỳ năm trước. So với quý 2, mức lượng giảm 13,8%. Dự báo quý 4 có thể giảm tới 27% so với cùng kỳ.

IDC đưa ra con số tương tự: 62,7 triệu máy, giảm 20,1% so với quý 3/2025 và giảm 9,1% so với quý 2 – phá vỡ quy luật mùa vụ khi quý 3 thường cao hơn quý 2. Gartner ghi nhận mức giảm 22,4%, xuống còn 55,4 triệu máy.

Nguyên nhân chính

Hai yếu tố then chốt:

• Giá linh kiện tăng mạnh: Nhu cầu bộ nhớ từ trung tâm dữ liệu AI (gọi là “RAMaggedon”) đẩy giá RAM và các linh kiện khác lên cao. Một số báo cáo cho thấy chi phí DRAM tăng gấp nhiều lần so với năm trước.
• Tác động của việc tích trữ sớm: Các hãng và kênh phân phối đã mua hàng trước trong nửa đầu năm để tránh tăng giá, khiến nhu cầu quý 3 bị “vay mượn” và suy yếu.

Analyst Minsoo Kang (Counterpoint) nhận định: thị trường đang chịu áp lực khi giá hệ thống tăng, buộc người tiêu dùng trì hoãn thay máy mới. Khả năng chi trả trở thành yếu tố then chốt, ngay cả các ông lớn cũng khó giữ đà tăng trưởng.

Ai chịu tác động nặng nhất?

• Lenovo vẫn dẫn đầu nhưng giảm khoảng 23%.
• HP giảm mạnh nhất trong nhóm lớn, khoảng 31%.
• Dell giảm khoảng 25%.
• Apple chỉ giảm khoảng 11%, nhờ đó tăng thị phần – một phần nhờ MacBook Neo giá dễ tiếp cận hơn.
• ASUS giảm nhẹ nhất trong top, khoảng 7–9%.

Năm 2025 và đầu 2026 từng là giai đoạn tích cực khi người dùng tranh thủ mua trước khi giá tăng. Hiện tại, xu hướng đảo chiều rõ rệt.

Triển vọng

Counterpoint dự báo 2027 vẫn khó khăn nếu giá bộ nhớ chưa hạ nhiệt. IDC cũng cảnh báo điều kiện vĩ mô xấu đi có thể khiến triển vọng các quý tới tệ hơn trước khi cải thiện. Giá linh kiện khó trở lại mức một năm trước trong ngắn hạn.

Câu hỏi còn bỏ ngỏ là khi nào nguồn cung bộ nhớ ổn định trở lại, và liệu các chương trình khuyến mãi cuối năm có đủ sức kích cầu khi giá máy vẫn cao.

Góc nhìn của RAW.

Sụt giảm hơn 20% không bất ngờ sau đợt “panic buying” đầu năm, nhưng mức độ và tốc độ giảm cho thấy thị trường PC đang bị siết chặt bởi chuỗi cung ứng AI. Khi trung tâm dữ liệu hút phần lớn nguồn cung bộ nhớ, người dùng phổ thông và doanh nghiệp vừa và nhỏ phải trả giá cao hơn hoặc trì hoãn nâng cấp.

Tín hiệu đáng chú ý nằm ở sự phân hóa giữa các hãng. Apple và ASUS chịu tác động nhẹ hơn, trong khi HP và Dell giảm sâu hơn – phản ánh mức độ phụ thuộc vào phân khúc giá nhạy cảm. MacBook Neo giúp Apple giữ chân được một phần người dùng đang tìm máy giá hợp lý hơn.

Điểm cần theo dõi là thời điểm giá RAM và linh kiện hạ nhiệt. Nếu 2027 vẫn duy trì mức giá cao, chu kỳ thay máy PC có thể kéo dài thêm, ảnh hưởng đến cả doanh số lẫn tốc độ phổ cập AI PC. Hiện tại, thị trường đang ở giai đoạn “chờ đợi” nhiều hơn là mua sắm.

(Tham khảo: Engadget, Counterpoint, IDC, Gartner)