Cú bắt tay sau 2 năm: Những chuyển biến rõ nét
Mối quan hệ hợp tác giữa Zannier Bãi San Hô và SASA được khởi động từ tháng 9 năm 2024, xuất phát từ mục tiêu chung là bảo vệ vịnh san hô tự nhiên nằm ngay trước khu nghỉ dưỡng – yếu tố đã được lựa chọn làm tên gọi và bản sắc của Zannier Bãi San Hô ngay từ khi ra mắt vào tháng 12 năm 2020.
Trước khi bắt tay vào các hoạt động can thiệp, hai bên đã tiến hành một cuộc khảo sát môi trường dưới nước toàn diện tại ba khu vực rạn san hô trong vịnh. Kết quả cho thấy một bức tranh vừa đáng khích lệ vừa đặt ra thách thức: san hô bao phủ khoảng 60% trong tổng diện tích 26.000 m² của rạn, nhưng cơ cấu loài lại nghiêng hẳn về phía san hô mềm (chiếm tới 99%), trong khi san hô tạo rạn – nhóm loài đóng vai trò xây dựng cấu trúc nền, tạo môi trường sống cho các loài sinh vật biển khác chỉ chiếm vỏn vẹn 1%. Đáng chú ý, dù tỷ lệ còn khiêm tốn, khảo sát đã ghi nhận sự đa dạng sinh học đáng kể với hơn 40 loài san hô tạo rạn và 20 loài san hô mềm, cho thấy tiềm năng phục hồi tự nhiên của hệ sinh thái này nếu được hỗ trợ đúng cách.
Đây là cơ sở khoa học quan trọng để hai bên xây dựng chiến lược can thiệp có trọng tâm, thay vì chỉ dừng lại ở các hoạt động mang tính hình thức hay truyền thông.
Hoạt động bảo tồn đầu tiên được triển khai tại khu nghỉ dưỡng vào năm 2025 đã đóng vai trò như một phép thử, giúp hai bên đánh giá tính khả thi của các phương pháp phục hồi san hô trong điều kiện thực tế tại vịnh. Những bài học rút ra từ giai đoạn này đã trở thành nền tảng để mở rộng quy mô và độ chuyên sâu cho các hoạt động tiếp theo trong năm 2026.
Về phía doanh nghiệp, việc theo đuổi các tiêu chuẩn phát triển bền vững không phải là câu chuyện mới. Zannier Bãi San Hô đã đạt chứng nhận Green Globe – một trong những hệ thống chứng nhận du lịch bền vững được công nhận rộng rãi trên thế giới, từ tháng 2 năm 2023, đồng thời duy trì hàng loạt cam kết môi trường khác như lắp đặt 655 tấm pin năng lượng mặt trời, cắt giảm 30% mức tiêu thụ năng lượng kể từ năm 2022, loại bỏ hoàn toàn đồ nhựa dùng một lần và tái chế 100% rác thải thực phẩm. Việc hợp tác cùng SASA – tổ chức do ông Chiến Lê sáng lập từ năm 2018 với bề dày kinh nghiệm trong cứu hộ và phục hồi sinh vật biển tại Việt Nam – vì vậy được xem là một mảnh ghép logic, tiếp nối định hướng phát triển bền vững mà khu nghỉ dưỡng đã theo đuổi từ đầu.
Chương trình năm 2026 và tầm nhìn dài hạn
Ba trụ cột hành động cụ thể
Vào tháng 6 năm 2026, đội ngũ SASA đã trở lại Zannier Bãi San Hô để triển khai sứ mệnh bảo tồn mới, tập trung vào ba nhóm hoạt động chính:
Thứ nhất, dọn dẹp rạn san hô. Đội khảo sát đã thu gom và loại bỏ khoảng 180 kg lưới ma (ngư cụ bị bỏ lại hoặc thất lạc dưới biển) cùng rác thải nhựa, rác vụn, cũng như khoảng 250 kg gỗ chìm tích tụ tại khu vực rạn. Đây là bước đi thiết yếu bởi lưới ma và rác thải chìm không chỉ gây tổn hại vật lý trực tiếp lên các cấu trúc san hô mà còn có thể tiếp tục “đánh bắt ma” các loài sinh vật biển trong thời gian dài nếu không được xử lý.
Thứ hai, kiểm soát các loài xâm lấn gây hại. Đội ngũ đã loại bỏ 11 cá thể sao biển gai (Crown of Thorns Starfish – COTS), một trong những loài thiên địch nguy hiểm bậc nhất đối với san hô do khả năng ăn mòn mô san hô sống trên diện rộng, cùng khoảng 1.000 cá thể ốc Drupella – loài cũng gây hại tương tự cho các rạn san hô nhiệt đới. Việc kiểm soát quần thể hai loài này giúp giảm đáng kể áp lực sinh học lên rạn, tạo điều kiện cho san hô bản địa phục hồi tự nhiên.
Thứ ba, phục hồi và tái tạo san hô. Đây là hợp phần có tính kỹ thuật cao nhất trong chương trình. Nhóm thực hiện đã trồng 200 m² san hô được giải cứu từ lưới ma và gỗ chìm trôi dạt, áp dụng đồng thời hai phương pháp vi phân mảnh (micro-fragmentation) và phân mảnh lớn (macro-fragmentation), những kỹ thuật nhân giống vô tính giúp đẩy nhanh tốc độ phát triển của san hô so với sinh trưởng tự nhiên. Các loài được ưu tiên tái trồng gồm Acropora, Pocillopora, Turbinaria và Montipora, đều là những chi san hô tạo rạn quan trọng đối với cấu trúc hệ sinh thái. Song song đó, một khu vườn san hô rộng 100 m² với 5 vùng cấu trúc khác nhau đã được thiết lập, quy tụ thêm các loài đa dạng như Euphillia và Goniopora, nhằm gia tăng tính đa dạng sinh học cho khu vực. Để bảo vệ thành quả này, các phao neo cũng đã được lắp đặt xung quanh khu vực trồng san hô, đồng thời thông tin được truyền đạt đến ngư dân địa phương nhằm hạn chế các hoạt động có thể gây ảnh hưởng đến khu vực phục hồi.
Chia sẻ về ý nghĩa của việc gia hạn hợp tác, ông Alain Bachmann, Tổng Quản lý Zannier Bãi San Hô, nhấn mạnh rằng đây là minh chứng cho sức mạnh của hành động tập thể trong việc gìn giữ hệ sinh thái biển, đồng thời cho biết việc kết hợp nguồn lực cùng SASA không chỉ hướng đến bảo vệ rạn san hô mà còn góp phần làm phong phú trải nghiệm của du khách khi họ có cơ hội trực tiếp cảm nhận vẻ đẹp và sự mong manh của thế giới dưới mặt nước.
Về phía tổ chức bảo tồn, ông Chiến Lê – nhà sáng lập SASA khẳng định những nỗ lực chung đã mang lại kết quả có thể đo lường được, từ việc giảm thiểu loài xâm lấn đến tái trồng các mảnh san hô quan trọng, và việc tiếp tục hợp tác sẽ giúp duy trì đà tiến triển này để đảm bảo rạn san hô phát triển khỏe mạnh cho nhiều thế hệ tiếp theo.
Góc nhìn của RAW: Những tín hiệu phục hồi và định hướng sắp tới
Theo ghi nhận từ hai bên, rạn san hô tại vịnh Zannier Bãi San Hô đã cho thấy những dấu hiệu phục hồi đáng khích lệ: số lượng quần thể san hô gia tăng, sự đa dạng loài được cải thiện và bảng màu sắc của rạn trở nên phong phú, sinh động hơn so với thời điểm khảo sát ban đầu – một chỉ báo trực quan thường được các nhà khoa học biển sử dụng để đánh giá sức khỏe san hô, vì màu sắc tươi sáng thường gắn liền với sự hiện diện khỏe mạnh của tảo cộng sinh zooxanthellae bên trong mô san hô.
Trong giai đoạn hợp tác tiếp theo, Zannier Bãi San Hô và SASA cho biết sẽ tập trung vào ba định hướng chính: mở rộng hoạt động trồng san hô sang các khu vực bổ sung trong vịnh; tăng cường công tác theo dõi, giám sát hệ sinh vật biển và sức khỏe rạn san hô theo thời gian; đồng thời đẩy mạnh các chương trình giáo dục cộng đồng và chiến dịch nâng cao nhận thức, trong đó có kế hoạch sản xuất một video quảng bá nhằm truyền tải rộng rãi hơn tầm quan trọng của công tác bảo tồn san hô đến công chúng.
(Tham khảo: TCBC Zannier Bãi San Hô)
Bình Luận