AI không còn chỉ nằm trong phòng thí nghiệm hay những chatbot độc lập. Với Zalo, công nghệ này đang được đưa vào các thao tác quen thuộc như đọc tin nhắn bằng giọng nói, trích xuất văn bản từ ảnh, dịch thuật và hỗ trợ người dùng tiếp cận thông tin hành chính.
Ngày 6/11/2026, tại Ngày hội Trí tuệ nhân tạo Việt Nam (AI4VN 2026) ở Hà Nội, Zalo được vinh danh ở hạng mục “Doanh nghiệp AI tiêu biểu” thuộc Giải thưởng Trí tuệ nhân tạo Việt Nam (AI Awards 2026).
Theo ban tổ chức, giải thưởng ghi nhận những doanh nghiệp trực tiếp phát triển và sở hữu công nghệ AI, dựa trên năng lực công nghệ, hiệu quả ứng dụng, tốc độ phát triển và đóng góp cho hệ sinh thái AI Việt Nam.
Gần 10 năm phát triển AI, từ mô hình tự huấn luyện đến KiLM
Một trong những dấu mốc đáng chú ý trong quá trình phát triển AI của Zalo là KiLM, mô hình ngôn ngữ lớn tiếng Việt do đội ngũ kỹ sư trong nước nghiên cứu và phát triển, ra mắt cuối năm 2023.
Thay vì chỉ tinh chỉnh những mô hình có sẵn từ nước ngoài, Zalo lựa chọn phương pháp huấn luyện từ đầu (from-scratch). Theo doanh nghiệp, đến năm 2024, mô hình đã đạt 13 tỷ tham số, sử dụng hơn 1.000 tỷ tokens dữ liệu huấn luyện đa lĩnh vực, trong đó 15% là dữ liệu tiếng Việt do đội ngũ tự xây dựng và tuyển chọn.
Zalo cho biết quá trình phát triển mô hình đầu tiên được rút ngắn từ 18 tháng xuống còn 6 tháng nhờ tối ưu quy trình huấn luyện. Trên bộ đánh giá VMLU, mô hình đạt hiệu năng bằng 150% GPT-3.5. Đây là kết quả do doanh nghiệp công bố, phản ánh năng lực trên bộ đánh giá cụ thể chứ không đồng nghĩa mô hình vượt trội trong mọi tác vụ.
AI đang trở thành một phần trong trải nghiệm Zalo
Với 82,6 triệu người dùng thường xuyên hàng tháng tính đến hết tháng 9/2026 và khoảng 2,2 tỷ tin nhắn được gửi mỗi ngày, Zalo có lợi thế đưa các tính năng AI đến với lượng người dùng lớn mà không yêu cầu họ phải cài thêm một ứng dụng chuyên biệt.
Theo số liệu doanh nghiệp công bố, 41% người dùng thường xuyên hàng tháng đã sử dụng các tính năng AI trên nền tảng.
Một số tính năng ghi nhận lượng người dùng đáng chú ý:
- Soạn tin nhắn bằng giọng nói: 14 triệu người dùng thường xuyên hàng tháng.
- Chuyển giọng nói thành văn bản: 8,8 triệu người dùng thường xuyên hàng tháng.
- Dịch AI: 3,4 triệu người dùng thường xuyên hàng tháng.
- Sao chép chữ từ ảnh: hơn 2,9 triệu người dùng hàng tháng.
Đáng chú ý, AI cũng được ứng dụng vào các tính năng hỗ trợ người cao tuổi và người khuyết tật. Phụ đề cuộc gọi video, ra mắt trong năm 2026, có khả năng chuyển lời nói thành văn bản theo thời gian thực. Đến hết tháng 6/2026, tính năng này ghi nhận hơn 400.000 người dùng trên 60 tuổi.
Ngoài ứng dụng nhắn tin, Zalo còn phát triển các sản phẩm độc lập. Trợ lý Công dân số hỗ trợ tra cứu thủ tục hành chính qua Zalo Official Account, đã phục vụ hơn 660.000 người dùng và giải đáp gần 1 triệu câu hỏi trong 6 tháng đầu triển khai. Trong khi đó, Kiki Info đạt 1 triệu người dùng sau một năm ra mắt.
Ở lĩnh vực ô tô, Kiki Auto, trợ lý giọng nói tiếng Việt do Zalo phát triển, ghi nhận hơn 1,6 triệu lượt cài đặt và sử dụng tính đến tháng 6/2026. Doanh nghiệp ước tính cứ 5 ô tô đang lưu thông tại Việt Nam có một xe sử dụng sản phẩm này.
Không chỉ phát triển sản phẩm, Zalo còn xây dựng hệ sinh thái AI
Một phần trong chiến lược AI của Zalo là chia sẻ công cụ và dữ liệu đánh giá với cộng đồng nghiên cứu.
Tháng 11/2023, Zalo AI phối hợp cùng Viện Khoa học và Công nghệ Tiên tiến Nhật Bản (JAIST) công bố VMLU, bộ tiêu chuẩn đánh giá khả năng hiểu và vận dụng tiếng Việt của các mô hình AI. Bộ dữ liệu ban đầu gồm 10.880 câu hỏi trắc nghiệm thuộc 58 chủ đề và được cung cấp miễn phí.
Đến tháng 10/2026, VMLU ghi nhận 2.576 lượt tải dữ liệu, hơn 20.000 lượt đánh giá và kết quả của 77 mô hình ngôn ngữ lớn trong nước lẫn quốc tế.
Zalo cũng duy trì Zalo AI Challenge, cuộc thi được tổ chức từ năm 2018 nhằm tìm kiếm và phát triển nhân lực AI. Sau 7 mùa giải, chương trình đã đưa ra 20 bài toán thực tiễn. Mùa thứ 8 năm 2026 với chủ đề “Advancing AI Agents for Real Life” thu hút hơn 1.000 đội thi chỉ sau chưa đầy 72 giờ mở đăng ký.
Bên cạnh đó, Zalo AI Summit là diễn đàn thường niên để các nhà nghiên cứu, kỹ sư và doanh nghiệp trao đổi về công nghệ. Tháng 6/2025, doanh nghiệp cũng gia nhập Liên minh AI Âu Lạc cùng hơn 20 cơ quan, tổ chức và đơn vị nghiên cứu trong nước.
Góc nhìn của RAW.
Giải thưởng AI Awards 2026 ghi nhận một hướng phát triển đáng chú ý của Zalo: không chỉ nghiên cứu mô hình mà còn tìm cách đưa AI vào những nhu cầu sử dụng hàng ngày.
Lợi thế của Zalo nằm ở quy mô người dùng và khả năng tích hợp công nghệ vào một nền tảng quen thuộc. Tuy nhiên, số lượng người dùng tính năng chưa đủ để phản ánh đầy đủ chất lượng, độ chính xác hay mức độ hữu ích thực tế của AI.
KiLM cũng là một bước đi đáng chú ý trong nỗ lực làm chủ công nghệ, nhưng khả năng cạnh tranh lâu dài còn phụ thuộc vào chất lượng mô hình, chi phí vận hành và tốc độ cải tiến.
Câu hỏi quan trọng không còn là doanh nghiệp có thể phát triển AI hay không, mà là công nghệ đó giải quyết được bao nhiêu vấn đề thực tế và tạo ra giá trị bền vững đến đâu cho người dùng Việt Nam.
Bình Luận